Stelling: Verbeelding is hetzelfde als innovatie

Door Bran Remie

Arnoud Odding is zowel directeur van Rijksmuseum Twenthe als van de Museumfabriek. De Enschedese musea zien zichzelf als de musea van de verbeelding. “Want het is de verbeeldingskracht waardoor mensen hun bestaan kunnen vormgeven”. De Dutch Innovation Days stimuleert het verbeteren van de wereld met technologische innovaties. Dat vergt een praktische inslag. Of is dat juist niet zo? Staat verbeelding gelijk aan innovatie? Odding heeft twee antwoorden.

Ja, verbeelding en innovatie zijn hetzelfde

,,In de breedste zin van het woord leidt verbeelding tot vernieuwing, ofwel innovatie: zonder verbeelding geen innovatie. Dat zit zo. Als je aanneemt dat innovatie praktische vernieuwing is, dan moet je kijken naar hoe vernieuwing tot stand komt. Dat gebeurt met een creatieve daad waar je je verbeeldingskracht voor nodig hebt. Bij Rijksmuseum Twenthe en de Museumfabriek proberen wij die verbeelding te stimuleren. In Rijksmuseum Twenthe exposeren we kunstwerken die een eigenzinnige kijk geven op de wereld om ons heen. Kunst is altijd een speigel van de eigen tijd. We kijken vooral naar hoe periodes in de geschiedenis via kunstwerken te ervaren zijn. We kijken voor exposities naar hoe die periodes weer actuele betekenis kunnen hebben. Je kunt met de kunstwerken door contrasten en overeenkomsten te tonen zinnige dingen zeggen over onze eigen tijd.”

,,In De Museumfabriek werken we met het motto Omdat we willen weten. In het museum staan natuur, cultuur, technologie en wetenschap centraal. Verbeelding is in al die disciplines onmisbaar. We hebben nu bijvoorbeeld een expositie over de sinds duizenden jaren bestaande droom om te vliegen. De uitvinders van toen verbeeldden zich hoe zij de lucht in konden komen. In eerste instantie bootsten zij de vogels na. Zonder succes. Dat levert vrij komische en desastreuze beelden op. De technologische innovatie is uiteindelijk dat er stijve vleugels met een motor nodig zijn. Zo namen de gebroeders Wright afscheid van het voorbeeld van het vogelrijk. Maar zonder de verbeeldingskracht om te vliegen als een vogel, al is het maar om op die manier te falen, waren wij er als mensheid niet gekomen.”

Nee, verbeelding is niet hetzelfde als innovatie

,,Albert Einstein zei ooit: Verbeelding is belangrijker dan kennis. Kennis is beperkt, verbeelding omvat de hele wereld. Verbeelding is veel meer dan kennis. Verbeelding is ook veel meer dan innovatie. Verbeelding is een associatief proces en is veel minder doelgericht dan innovatie. Met innovatie ben je uiteindelijk doelgericht: je moet met oplossingen komen. Dat kunnen technologische, kennis- of designoplossingen zijn, maar in elk geval een oplossing. Ik heb daarom ook een zwak voor autonome kunstenaars: die associëren en dwalen door hun fascinaties. Uiteindelijk is hun kunstwerk een uiting ervan. Maar zij gaan dus minder doelgericht zoeken naar een oplossing voor een probleem. Dat doen de designer en engineer wel. Innovaties moeten ook concreet en reproductief zijn, want het zijn de oplossingen voor een probleem dat aangepakt moet worden. Kunst moet het van de authenticiteit hebben. Het verhaal bij die uiting is dus ook belangrijk. Kunstwerken van vroeger vertellen daarom ook dat verhaal: het gaat niet zozeer om het object dat ambachtelijk gemaakt is, maar om het verhaal van vroeger dat nu weer verteld kan worden.”

Uiteindelijke stelling: zonder verbeelding geen innovatie en innovatie is een oplossingsgerichte manier van het uiten van verbeelding. 

,,Als ik dan kijk naar een werk op de rand werk van verbeelding en innovatie, dan is dat het werk van Carlijn Kingma. Zij noemt zichzelf een cartograaf. Zij onderzoekt allerlei vraagstukken en maatschappelijke systemen en brengt die uiteindelijk in kaart door middel van getekende associaties. In haar kaart ‘Het weefsel der mensheid’ tekent zij bijvoorbeeld gebouwen en landschappen die samen een complex maatschappelijk verhaal vertellen. Het is een werk op de grens van de vrije verbeelding en het doelgerichte innovatiedenken.”

Deel dit artikel

Related news

Bij Demcon vinden innovaties hun tehuis

Nooit meer tanken met de Lightyears van DID-ambassadeur Gearte Nynke Noteboom

Stelling: Verbeelding is hetzelfde als innovatie

Jeangu Macrooy laat 20 april horen hoe de artiest zichzelf met zijn derde album innoveerde

𝑴𝒂𝒈𝒊𝒄 50 𝑨𝒘𝒂𝒓𝒅: wie wordt het?

Een kroniek van de kunstenaar in de bunker op Vliegveld Twenthe

22% + 22%

Korting

22-02-2022 van

22:00 uur tot 22:22 uur

Kortingscode: DID22

April