Digitale technologieën vergen een nieuwe kijk op ‘bruikbaarheid’

Toen Marijke Platenkamp-Broekhuis begon aan haar doctoraat over ‘usability benchmarking’ van eHealth-applicaties, merkte ze een zekere scepsis op bij haar mede-onderzoekers. Er was het idee dat bruikbaarheid ‘uitgevonden’ was, en dat er niets nieuws te ontdekken viel. De bekende schaal van ‘bruikbaarheid’ zou al bruikbaar genoeg zijn. Marijke, daarentegen, beargumenteert aan de hand van haar onderzoek waarom het begrip ‘usability’(bruikbaarheid) nog steeds de moeite waard is om verder verkend te worden, met name op het gebied van eHealth. Want ons begrip van bruikbaarheid is wel degelijk verouderd. 

Bruikbaarheid is een algemeen begrip

De algemene definitie van bruikbaarheid is sinds de jaren negentig niet veranderd. Het wordt omschreven als: ‘De mate waarin een systeem, product of dienst door bepaalde gebruikers kan worden gebruikt om bepaalde doelen met effectiviteit, efficiëntie en tevredenheid te bereiken in een bepaalde gebruikscontext’. Enerzijds is deze definitie duidelijk: de gebruiker moet het systeem effectief, efficiënt en naar tevredenheid kunnen gebruiken. Aan de andere kant is de definitie vaag omdat ze niet het type systeem, de gebruikers, de doelen en de gebruikscontext specificeert.

Magnetron en eHealth op dezelfde schaal?

Behalve de vaaggeworden definitie stuitte Marije op een ander probleem. Onderzoekers moeten de bruikbaarheid van producten beoordelen, maar gebruiken voor allerlei (digitale) toepassingen dezelfde instrumenten. Onderzoek heeft uitgewezen dat usability-vragenlijsten de meest populaire manier zijn om de usability van een applicatie te evalueren. Deze vragenlijsten, waarvan de System Usability Scale (SUS) het meest wordt gebruikt, zijn allemaal algemeen in die zin dat ze geen rekening houden met specifieke product-, gebruikers-, doel- of contextuele kenmerken die de perceptie van de gebruiker van de bruikbaarheid kunnen beïnvloeden. 

Volgens Marijke moet dit proces echter omgekeerd worden: door te beginnen met het definiëren van bruikbaarheid van deze kenmerken en vervolgens een geschikt instrument te selecteren of te bouwen om de bruikbaarheid van deze applicatie te evalueren. Met andere woorden, bruikbaarheid definiëren en evalueren op basis van het systeemdomein. 

Verdere stappen

Uit het onderzoek bleek dat de SUS niet toereikend is om de bruikbaarheid van eHealth applicaties te beoordelen. Nu we weten dat usability voor eHealth-toepassingen anders moet worden geïnterpreteerd en dat een algemeen instrument als de SUS niet goed genoeg is, is de volgende stap het conceptualiseren van bruikbaarheid voor het eHealth-domein.

Marijke Platenkamp-Broekhuis is onderzoeker bij Roessingh Research and Development. Dit artikel is gebaseerd op een recente blogpost (Engels) van Marijke.  In haar volgende blog (op de website van Roessingh) gaat Marijke verder in op het concept ‘eHealth usability.’

Afbeelding: Freepik/vectorjuice

Deel dit artikel

Related news

Bij Demcon vinden innovaties hun tehuis

Nooit meer tanken met de Lightyears van DID-ambassadeur Gearte Nynke Noteboom

Stelling: Verbeelding is hetzelfde als innovatie

Jeangu Macrooy laat 20 april horen hoe de artiest zichzelf met zijn derde album innoveerde

𝑴𝒂𝒈𝒊𝒄 50 𝑨𝒘𝒂𝒓𝒅: wie wordt het?

Een kroniek van de kunstenaar in de bunker op Vliegveld Twenthe

22% + 22%

Korting

22-02-2022 van

22:00 uur tot 22:22 uur

Kortingscode: DID22

April